سئوال: محور فلبواستاتیک چیست و چگونه تفسیر می‌شود؟

نویسنده: حسن شریفی

کاتتر های وریدی و شریانی صحیح‌ترین روش برای کنترل وضعیت همودینامیک بدن هستند. پرستاران بخشهای ویژه باید مطمئن باشند که فشار ورید مرکزی و فشارخون شریانی به طور صحیح اندازه گیری می‌شوند. محور فلبواستاتیک یک نقطه مرجع برای تنظیم وسائل کنترل همودینامیک می‌باشد. لزوم اندازه گیری صحیح همودینامیک بیمار، اهمیت این نقطه را نشان می‌دهد.

عواملی زیادی با ایجاد پارازیت موجب کاهش دقت در کنترل فشار می‌شوند که می‌تواند خطرات بالقوه ای برای بیمار داشته باشد. این عوامل شامل طول رابط وریدی کنترل فشار (رابط با طول 1.2 متر برای کالیبر کردن سیستم ترجیح داده می‌شود)، وجود حباب‌های هوا در رابط، و قرار گیری نادرست سه راهی (Stopcock) با نقطه صفر. وقتی سر تخت به اندازه 60 درجه یا کمتر بالا آورده شود، محور فلبواستاتیک حدوداً برابر با فضای بین دنده ای چهارم در موازات فضای میانی قطر قدامی- خلفی دیواره قفسه سینه قرار می‌گیرد. این نقطه برابر با دهلیز راست بوده، جایی که نوک کاتتر CVP باید قرار بگیرد. pheleboaxisنگهداری قفل سه راهی رابط در موازات محور فلبواستاتیک به ثبت دقیق همودینامیک کمک بزرگی می‌کند. اگر این قفل پایین‌تر از محور قرار بگیرد، فشار ورید مرکزی به طور کاذب بالا خواهد بود و اگر قفل سه راهی بالاتر از محور قرار بگیرد، فشار ورید مرکزی به طور کاذب پایین خواهد بود. هر دو اشتباه می‌توانند منجر به مراقبت ناقص و نادرست به بیمار شود. در هر زمانی که احتمال اشتباه در اندازه گیری فشار می‌رود اول از همه باید محل قرار گیری قفل را بررسی کنید تا در موازات نقطه اصلی قرار داشته باشد.

در نظر داشته باشید وضعیت اشتباه بیمار و کالیبر کردن محور بر اساس این پوزیشن نامناسب می‌تواند یکی از دلائل اصلی خواندن اشتباه فشار باشد. وضعیت دادن یک بیمار در زاویه جانبی 90 درجه تنها وضع یت قابل قبول خوابیدن به پهلو می باشد که در خواندن فشار اختلالی ایجاد نمی کند. در اینگونه موراد نقطه مرجع باید تغیر کند. در وضعیت پهلوی راست با زاویه 90 درجه، نقطه صفر مرجع در تقاطع میان جناغ و فضای بین دنده ای چهارم می باشد. در وضعیت پهلوی چپ با زاویه 90 درجه، نقطه صفر مرجع در تقاطع فضای بین دنده ای چهارم با حاشیه سمت چپ جناغ می باشد. اندازه گیری دقیق و مداوم همودینامیک می تواند نجات بخش جان بیماران بد حال باشد و برعکس عدم دقت در کنترل و اندازه گیری می تواند پیامدهای درمانی را در خطر بیاندازد. برای مطالعه بیشتر به منابع زیر مراجعه کنید.

Bridges EJ. Pulmonary artery pressure monitoring: when, how, and what else to use. AACN Adv Crit Care. 2006;17(3) :286-303. Cheatham ML. Hemodynamic monitoring: principles to practice. http://www.surgicalcriticalcare.net/Lectures/PDF/hemodynamic%20monitoring%20principles%20to%20practice.pdf. Leeper B. Obtaining valid hemodynamic measures: evidence-based practice. http://www.aacn.org/DM/CETests/Overview.aspx?TestID=651&mid=2864&ItemID=64.